Dom parterowy czy piętrowy — co wybrać?

To pytanie pada niemal przy każdym pierwszym spotkaniu. Odpowiedź zaczyna się nie od upodobań, tylko od działki — bo to ona najczęściej rozstrzyga sprawę za Was.

Co decyduje, zanim zdecydujecie Wy

Wielkość i kształt działki. Dom parterowy o tej samej powierzchni zajmuje dwa razy większy obrys. Na wąskiej działce albo przy ciasnych liniach zabudowy po prostu się nie mieści.

Plan miejscowy. Bywa, że narzuca liczbę kondygnacji, kąt dachu albo maksymalną wysokość. To sprawdzamy jako jedną z pierwszych rzeczy — zanim powstanie jakikolwiek rysunek.

Spadek terenu. Na skarpie dom piętrowy bywa naturalniejszy, bo jedna kondygnacja może wejść w stok. Projektowaliśmy tak dom w Beskidach — wpisany w zbocze, z panoramą gór w całej strefie dziennej.

Koszty: parterowy nie jest tańszy

To najczęstsze nieporozumienie. Dom parterowy ma dwa razy większy dach i dwa razy większą płytę fundamentową przy tej samej powierzchni użytkowej. To dwa najdroższe elementy w całej budowie.

Piętrowy ma za to więcej powierzchni ścian zewnętrznych względem kubatury i wymaga klatki schodowej, która zabiera kilkanaście metrów na dwóch poziomach.

W praktyce różnica w koszcie budowy bywa niewielka i zależy od konkretnego projektu. Większa różnica leży w kosztach utrzymania — a te liczy się przez trzydzieści lat, nie przez dwa.

Wygoda: to zależy od tego, kiedy

Parterowy wygrywa w perspektywie długiej. Brak schodów to rzecz, której nie docenia się w wieku czterdziestu lat i docenia bardzo w wieku siedemdziesięciu. Łatwiej też zaprojektować go tak, żeby każde pomieszczenie dzienne miało kontakt z ogrodem.

Piętrowy daje naturalny podział na strefę dzienną i nocną — bez pilnowania ciszy w korytarzu, kiedy dzieci już śpią. Daje też widoki, których z parteru po prostu nie ma.

Ogród: tu różnica jest największa

Dom parterowy zjada działkę. Jeśli zależy Wam na dużym ogrodzie, a działka nie jest wielohektarowa, piętrowy zostawi go po prostu więcej.

Zdarza się i odwrotnie: przy bardzo dużej działce parterowy dom rozłożony wzdłuż terenu potrafi zrobić coś, czego piętrowy nie zrobi nigdy — poprowadzić całe życie na jednym poziomie, z widokiem w kilku kierunkach naraz.

Jak to rozstrzygamy w praktyce

Pokazujemy kilka wariantów bryły i porównujemy je pod kątem czterech rzeczy naraz: światła, widoków, kosztu budowy i przyszłych kosztów utrzymania. Do tego robimy analizę nasłonecznienia w modelu 3D — widać wtedy, gdzie pada słońce o różnych porach dnia i roku.

Przy takim zestawieniu decyzja zwykle zapada sama. Nie dlatego, że ktoś kogoś przekonał, tylko dlatego, że widać, co ta działka chce z siebie dać.

Dom wpisany w zbocze, o którym wspominamy wyżej, to Dom na zboczu góry w Jaworzu. Pozostałe realizacje znajdziecie wśród projektów domów.